หนึ่งในเรื่องที่ผู้นำเก่งๆหลายคนมักได้รับฟีดแบค คือ

“ลูกทีมบอกว่าเราไม่มี empathy”
“ทีมงานลาออกบ่อย”
“คนไม่ค่อยกล้าเข้าหา”
“พูดอะไรไป คนดู defensive”
“ตั้งใจดี แต่คนรู้สึกกดดัน”

ส่วนใหญ่จะมีคุณสมบัติ คิดเร็ว รับผิดชอบสูง มุ่งผลลัพธ์ ตัดสินใจเด็ดขาด ทำงานเก่ง 

แต่ขาดทักษะ

1.  การตระหนักรู้ในจุดบอดตนเอง self-awareness 

2. ขาดทักษะการเข้าใจและยอมรับความแตกต่างของคน

2. ขาดทักษะการฟังอย่างไม่ตัดสิน 

3. ขาดทักษะการสร้างพื้นที่ปลอดภัย

สิ่งหนึ่งที่ผู้นำมักไม่รู้ตัว ขาดการตระหนักรู้ คือไม่เห็นจุดบอดตัวเอง

แนวทางการพัฒนาผู้นำด้วย Strengths-based Approach จุดบอดคือ การใช้จุดแข็งในทางลบ โดยเฉพาะเมื่อ:

* ใช้มากเกินไป
* ใช้ผิดบริบท
* หรือใช้จนไม่เห็น impact ต่อคนรอบตัว

 

หนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยเป็นทางลัดให้ผู้นำได้รู้จักตัวเองทั้งจุดข็งและจุดบอดคือแบบทดสอบจุดแข็ง Gallup CliftonStrengths All34  (ชื่อเดิมคือ StrengthsFinder) ตัวอย่างของจุดแข็งที่มักกลายเป็นจุดบอดในผู้นำเช่น

---

Analytical :

มัก:

* คิดเป็นระบบ
* วิเคราะห์เก่ง
* ใช้เหตุผล
* ต้องการความชัดเจน

ซึ่งเป็นจุดแข็งที่ดีมากในการทำงาน  

แต่ถ้าใช้มากเกินไป เวลาคนมาปรึกษา

อาจเผลอ:

* วิเคราะห์มากกว่ารับฟัง
* หาคำตอบเร็วเกินไป
* มอง facts มากกว่า feelings
* พยายามทำให้ทุกอย่างสมเหตุสมผลทันที

จนอีกฝ่ายรู้สึกว่า: “เขากำลังวิเคราะห์เรา มากกว่าฟังเรา”

—

Command 

คนที่มี Command สูง
มัก:

* กล้าพูด
* กล้าตัดสินใจ
* ชัดเจน
* จัดการสถานการณ์ยากได้ดี

แต่ถ้าใช้มากเกินไป
อาจเผลอ:

* feedback แรงเกิน
* คุม conversation มากเกิน
* พูดเร็วและตรงเกิน
* ทำให้คนไม่กล้าพูดความจริง

จนคนรอบตัวรู้สึกว่า:

> “อยู่ใกล้แล้วต้องระวังตัว” รู้สึกไม่ปลอดภัย

ทั้งที่จริงๆ แล้ว
หลายคนไม่ได้ตั้งใจทำร้ายใครเลย

—

Self-Assurance 

* เชื่อในการตัดสินใจตัวเอง
* มั่นใจ
* ไม่หวั่นไหวง่าย
* รับแรงกดดันได้ดี

แต่ถ้าใช้มากเกินไป
อาจเผลอ:

* ฟังน้อยลง
* รีบสรุปเร็ว
* dismiss มุมมองคนอื่นโดยไม่ตั้งใจ
* หรือทำให้คนรู้สึกว่า “พูดไปก็ไม่เปลี่ยนอะไร”

—

Strategic 

คนที่มี Strategic สูง
มัก:

* มองภาพใหญ่
* เห็นทางเลือกเร็ว
* คิดอนาคตเก่ง
* move forward ได้ไว

แต่ถ้า focus ที่ strategy มากเกินไป
อาจเผลอ:

* ข้าม emotional impact
* เร่งทีมเร็วเกิน
* impatient กับคนที่ยังไม่พร้อม
* หรือมองข้าม process ทางอารมณ์ของคน

จนทีมรู้สึกว่า:

หัวหน้าเห็นแต่เป้าหมาย แต่ไม่เห็นความรู้สึกคน”

—

 Empathy ไม่ใช่การเห็นด้วย แต่คือการฟังอย่างไม่ตัดสิน หลายคนเข้าใจผิดว่า Empathy คือ:

* ต้องเห็นด้วย

* ต้องรู้สึกเหมือนอีกฝ่าย

* ต้องตามใจคน

แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่เลย

Empathy คือ:

“ความสามารถในการเข้าใจมุมมองและความรู้สึกของอีกฝ่าย โดยไม่รีบตัดสิน”

และทักษะสำคัญที่สุดของ empathy คือ “การฟังอย่างไม่ตัดสิน”

เพราะคนจะรู้สึกว่า “ถูกเข้าใจ” ไม่ใช่ตอนที่เราเห็นด้วยเสมอไป

แต่คือเวลาที่เขารู้สึกว่า:

* เขาพูดได้
* เขาไม่ถูกรีบสรุป
* เขาไม่ถูกลดคุณค่า
* emotions ของเขาไม่ถูก dismiss

—

ผู้นำหลายคนมองว่า “อารมณ์ไม่มีประโยชน์ เสียเวลา” โดยเฉพาะผู้นำที่เก่งเรื่อง logic และ performance

มักถูกสอนมาให้:

* เน้นผลลัพธ์
* คิดเป็นเหตุเป็นผล
* ควบคุมอารมณ์
* แก้ปัญหาเร็ว

จนเผลอมองว่า:

* emotional conversation ไม่มีประโยชน์
* การคุยเรื่อง feelings คือเรื่องเสียเวลา
* งานสำคัญกว่าอารมณ์

แต่ในความจริง อารมณ์และความรู้สึกคือ “ข้อมูลสำคัญ” ของมนุษย์

เพราะเบื้องหลัง:

* burnout
* disengagement
* silence
* conflict
* turnover
* หรือ performance ที่ตกลง

หลายครั้งไม่ได้เกิดจาก skill อย่างเดียว แต่เกิดจาก emotional experience ในการทำงานด้วย

—

Psychological Safety คือพื้นที่ที่ทำให้คน “กล้าเป็นตัวเอง”

เมื่อผู้นำมี empathy มากขึ้น

ทีมจะเริ่มรู้สึกปลอดภัย:

* กล้าพูดความจริง
* กล้ายอมรับความผิดพลาด
* กล้าถาม
* กล้าขอความช่วยเหลือ
* กล้าเสนอไอเดีย
* และกล้าเป็นตัวเองมากขึ้น

เพราะเขารู้ว่า:

“ต่อให้พูดผิด เขาก็จะไม่ถูกตัดสินหรือถูกลดคุณค่า”และเมื่อทีมรู้สึกปลอดภัย

คนจะไม่ต้องใช้พลังไปกับ:

* การป้องกันตัวเอง
* การระวังคำพูดตลอดเวลา
* หรือการกลัวว่าจะถูก judge

พลังเหล่านั้นจะถูกเปลี่ยนเป็น:

* creativity
* engagement
* collaboration
* ownership
* และ performance ที่ดีขึ้นแทน

หลายครั้งทีมไม่ได้เต็มศักยภาพ
ไม่ใช่เพราะคนไม่เก่ง

แต่เพราะ “บรรยากาศและสภาพแวดล้อม” ไม่ปลอดภัยพอ
ให้คนได้ใช้ศักยภาพจริงๆ

—

Empathy จึง leadership skill ที่สำคัญมากเพราะสุดท้ายแล้ว

คนอาจไม่ได้จดจำแค่ว่า:
“คุณเก่งแค่ไหน”

แต่จะจดจำว่า: “เวลาอยู่กับคุณ เขารู้สึกอย่างไร”

และผู้นำที่เก่งที่สุดอาจไม่ใช่คนที่พูดเก่งที่สุด

แต่คือคนที่ทำให้ทีมรู้สึกว่า:

“ที่นี่ปลอดภัยพอ ที่เราจะเติบโตได้เต็มศักยภาพ”