การดูแลสุขภาพไม่ใช่เพียงการดูแลสุขภาพกายให้แข็งแรงเท่านั้น แต่การดูแลสุขภาพใจ และสร้างสมดุลทางความคิด ความรู้สึก เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้สุขภาพดี และมีความสุขอย่างยั่งยืน เราสามารถออกแบบความสุขได้ด้วยตัวเอง ถ้ารู้จักกับ “สารแห่งความสุข”

4 ฮอร์โมน สารแห่งความสุข

1. โดพามีน (Dopamine) ฮอร์โมน “รู้สึกดี” หรือ ฮอร์โมนความสำเร็จ

โดพามีน เป็นสารที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์พึงพอใจ ความปิติยินดี ความรักใคร่ชอบพอ จากการศึกษาทดลองในหนู พบว่าเมื่อทำให้หนูเกิดความพึงพอใจ ระดับของโดปามีนจะเพิ่มสูงขึ้นเป็นลำดับ ซึ่งในขณะที่โดปามีนถูกหลั่งออกมาจากสมอง จะทำให้เกิดความสุข บางครั้งจึงมีการจัด โดพามีนเป็นสารเคมีแห่งรัก (Chemicals of love) ที่ช่วยกระตุ้นให้เราทำในสิ่งที่เราชอบ ทุกครั้งที่เรารู้สึกดี แค่ความสำเร็จเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวัน ก็ทำให้สมองหลั่งฮอร์โมนโดพามีนให้เรามีความสุขได้

Happiness Activities กิจกรรมกระตุ้นโดพามีน

• การออกกำลังกาย นอกจากจะช่วยให้ร่างกายแข็งแรง การออกกำลังกายยังสามารถกระตุ้นโดพามีน (Dopamine) ฮอร์โมนทำให้รู้สึกดี หากมีรูปร่างหรือน้ำหนักเป็นไปตามเป้า จะยิ่งทำให้ฮอร์โมนชนิดนี้หลั่งออกมามากขึ้น

• ตั้งเป้าหมายและทำให้สำเร็จ “เป้าหมาย” ทำให้คุณไม่ย่อท้อไม่มีอะไรที่เพิ่มความมั่นใจได้มากเท่ากับการบรรลุเป้าหมายได้สำเร็จ ซึ่งการบรรลุเป้าหมายที่วางไว้นี้เอง ที่ช่วยให้สมองหลั่งสารโดพามีน ซึ่งเป็นสารที่คอยควบคุมอารมณ์และความรู้สึก และคุณจะรู้สึกอยากจะตั้งเป้าหมายใหม่ ๆ ขึ้นเรื่อย ๆ นั่นจึงเป็นเหตุผลว่า ยิ่งคุณบรรลุเป้าหมายมากได้เท่าไหร่ คุณก็ยิ่งจะได้รับแรงผลักดันจากเป้าหมายต่อไปมากขึ้นอีกนั่นเอง

2. เซโรโทนิน (Serotonin) ฮอร์โมน “คนพิเศษ”

ทำให้เรารู้สึกเป็นคนสำคัญ การที่เราคิดถึงความสำเร็จหรือความทรงจำดี ๆ ในอดีต จะช่วยให้ร่างกายหลั่งเซโรโทนิน ออกมาได้ คนที่ไม่ชอบเข้าสังคมมักจะขาดฮอร์โมนนี้

เซโรโทนินเป็นตัวกำหนดสารเคมีในร่างกายที่สำคัญที่สุดตัวหนึ่งเลย ควบคุมความอยากอาหาร ความจำ อารมณ์ แล้วก็ความต้องการทางเพศ

Happiness Activities กิจกรรมกระตุ้นเซโรโทนิน

• รับแสงแดดยามเช้า หลายๆ งานวิจัยทั่วโลกยืนยันว่าการออกมารับแสงแดดในตอนเช้าจะทำให้อารมณ์แจ่มใส กระปรี้กระเปร่า ช่วยให้ร่างกายหลั่งเซโรโทนินออกมา
• การออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอ เป็นวิธีที่ดีที่สุดที่ช่วยกระตุ้นการผลิตเซโรโทนินในร่างกาย

3. ออกซิโทซิน (Oxytocin) ฮอร์โมน “สายสัมพันธ์”

ช่วยให้เราสร้างสายใยระหว่างเรากับคนรอบตัว ทำให้เกิดความรู้สึกดีจากการที่เราเชื่อใจคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นแม่กับลูก หรือความสัมพันธ์ระหว่างคู่รัก ออกซิโทซินช่วยให้เราอารมณ์ดีหัวเราะได้ง่าย ทำให้เราเข้ากับคนอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น ช่วยให้เราสนุกกับการเข้าสังคม

ออกซิโทซินเป็นฮอร์โมนหลักที่ช่วยให้เราสร้างและรักษาความสัมพันธ์กับคนอื่น มีความมั่นใจในตัวเอง ความเชื่อใจและมองโลกในแง่ดี

ฮอร์โมนนี้จะสร้างความผูกพันกับคนที่เรารัก โดยเฉพาะเวลากอด สัมผัส หรือการมีเพศสัมพันธ์ ฮอร์โมนนี้จะหลั่งออกมาทำให้เกิดความเชื่อใจ และรู้สึกปลอดภัยเมื่อได้สัมผัสอบอุ่นจากคนที่เรารัก

Happiness Activities กิจกรรมกระตุ้นออกซิโทซิน การกอดหรือจับมือ ก็สามารถกระตุ้นให้สมองหลั่งออกซิโทซินในระดับต่ำ ๆ ได้ และช่วยสร้างความไว้วางใจและความรัก ซึ่งเป็นสองสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกดี

4. เอ็นดอร์ฟิน (Endorphin) ฮอร์โมน “บ้าพลัง”

เอ็นดอร์ฟิน (Endorphin) ฮอร์โมนบรรเทาอาการปวดตามธรรมชาติที่ผลิตจากภายในร่างกาย ร่างกายจะปล่อยสารนี้ออกมาเพื่อตอบสนองต่อความเจ็บปวดหรือความเครียด โดยจะกระจายไปทั่วตามระบบประสาท ซึ่งการหลั่งเอ็นโดรฟินทำให้รู้สึกมีความสุข เคลิบเคลิ้ม อิ่มอกอิ่มใจ คลายเครียด ทำให้อยากอาหารมากขึ้น ช่วยหลั่งฮอร์โมนเพศ และเสริมสร้างการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน

Happiness Activities กิจกรรมกระตุ้นเอ็นดอร์ฟิน

• โยคะและการทำสมาธิ การทำสมาธิและการเล่นโยคะ เป็นที่รู้จักกันดีอยู่แล้วว่าช่วยบรรเทาความเครียดและช่วยให้ผ่อนคลาย ซึ่งส่วนหนึ่งอาจเกิดมาจากการหลั่งของเอ็นดอร์ฟิน โดยงานวิจัยบางชิ้นชี้ให้เห็นว่าโยคะและการทำสมาธิสามารถลดสัญญาณความเครียดและช่วยเพิ่มระดับเอนดอร์ฟิน
• การออกกำลังกายทุกชนิด การออกกำลังกายจะช่วยให้อารมณ์ของเราดีขึ้น เพราะช่วยเพิ่มระดับของสารเอ็นดอร์ฟิน กระตุ้นการผลิตสารเซโรโธนิน และสารโดพามีน ซึ่งเป็นสาระสำคัญที่สมองหลั่งออกมาเมื่อกำลังมีความสุข
• หัวเราะดัง ๆ การหัวเราะก็ช่วยได้เหมือนกัน ดร.โรบิน ดันบาร์ นักจิตวิทยาจากออกซ์ฟอร์ดบอกว่า กล้ามเนื้อที่ขยับจากการหัวเราะอย่างเมามันนั้นจะผลิตเอ็นดอร์ฟิน เข้าตำราหัวเราะวันละนิดจิตแจ่มใสเลย

“ความสุข” ที่คุณออกแบบได้เอง

“ความสุข” เป็นสิ่งที่หลาย ๆ คนปรารถนา และหาทางเพื่อให้ได้พบกับความสุขมากที่สุด เพราะความสุข คือความสบายกาย สบายใจ ความรื่นรมย์ ความอิ่มเอมใจ คนที่มีความสุขจะสังเกตได้ง่าย ๆ คือมักจะมีรอยยิ้มปรากฎอยู่บนหน้าเสมอ ๆ เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นก็พร้อมจะทำความเข้าใจ และยินดีที่จะแก้ไขปัญหานั้นให้ลุล่วงไป

แม้คนอื่นจะคอยพร่ำบอก หรือชื่นชมว่าชีวิตคุณดี ชีวิตคุณน่าอิจฉา เพียงใด แต่หากตัวคุณเองยังรู้สึกไม่พอใจ ในสิ่งที่ตัวเองเป็น หรือมีอยู่ คุณก็จะรู้สึก ทุกข์ใจอยู่ดี ในทางกลับกัน แม้คนรอบข้าง จะมองว่าชีวิตคุณ ช่างน่าเศร้า โดนคนรักทิ้ง เจ้านายไม่ปลื้ม ฯลฯ แต่หากใจคุณไม่ทุกข์ด้วยเสียอย่าง ความสุขและ รอยยิ้มก็จะยังคง ปรากฏอยู่บนใบหน้าคุณ ได้เสมอ

ขอเพียงให้คุณเข้าใจว่า 100% ของการมีความสุข 40% คือมาจากความคิดและการกระทำของคุณเอง ดังนั้นการจะมีความสุขนั้น 40% คือสร้างได้ และคุณมีสิทธิเลือกว่าจะมีหรือไม่มีความสุข ขอแค่คุณเข้าใจว่าจริงๆแล้ว

ความสุขสร้างได้ แค่เปลี่ยนความคิด พลิกมุมมอง

อ้างอิง 1 2 3 4