Unlocking Strengths & Leadership Potential, Leadership Development, Personal Growth, Inner Strengths & Happiness

รู้จัก RAS – Reticular Activating System ระบบคัดกรองของสมองที่กำหนดว่าเราจะเห็นอะไรและโฟกัสอะไรในชีวิต

RAS – Reticular Activating System คืออะไร?

RAS หรือ Reticular Activating System RAS (Reticular Activating System) คือ ระบบสำคัญในก้านสมองทำหน้าที่เป็น “ตัวกรอง” ความสนใจ และ “ตัวปลุก” ความตื่นตัว ของสมอง ช่วยคัดกรองข้อมูลจำนวนมหาศาลที่เข้ามาจากสิ่งแวดล้อมให้เหลือเฉพาะสิ่งที่สำคัญจริงๆ  
เพื่อเลือกว่าสิ่งใดควรถูกดึงขึ้นมาสู่การรับรู้ และสิ่งใดควรถูกมองข้าม ในแต่ละวัน สมองของเรารับข้อมูลจากสิ่งแวดล้อมจำนวนมหาศาล แต่มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่เรา “รับรู้ได้จริง”

RAS คือกลไกสำคัญที่ตอบคำถามว่า

อะไรสำคัญพอที่สมองควรให้ความสนใจ

RAS ทำงานอย่างไรกับศักยภาพของมนุษย์ 

RAS ไม่ได้คัดกรองข้อมูลแบบสุ่ม แต่ทำงานตามสิ่งที่สมองถูกตั้งค่าไว้ เช่น

  • ความตั้งใจ (Intention)

  • คำถามที่เราถามตัวเองเป็นประจำ

  • ความเชื่อและประสบการณ์ที่ผ่านมา

เมื่อสมองไม่ได้ถูกตั้งค่าให้มองหา “ศักยภาพ” RAS ก็จะไม่เลือกข้อมูลหรือโอกาสที่สะท้อนศักยภาพนั้นขึ้นมา

นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนรู้สึกว่า

“ฉันน่าจะทำได้มากกว่านี้ แต่ไม่รู้ติดตรงไหน”

เมื่อเราไม่ตั้งโหมดให้สมอง

สมองจะถูกตั้งค่าแทนโดยอัตโนมัติจากสิ่งต่างๆรอบตัว

RAS ไม่เคยอยู่ในโหมดว่างถ้าเราไม่ตั้งโหมดให้สมองอย่างตั้งใจ มันจะรับโหมดเริ่มต้นจากสังคม งาน และความคาดหวังรอบตัวทันที

ผลที่เกิดขึ้นกับคนเก่งและผู้นำจำนวนมากคือ

  • วิ่งตามเป้าหมายมากมาย แต่เป็นเป้าหมายของคนอื่น ไม่มีความสุขในการทำงาน

  • ทำงานหนัก แต่พลังงานกระจาย โฟกัสไม่ชัด ทำมากได้น้อย

  • มุ่งแก้จุดอ่อน ละเลยจุดแข็งจนลืมใช้สิ่งที่ตัวเองถนัดที่สุด

  • รู้ว่ามีศักยภาพ แต่ไม่สามารถแปลงเป็น impact ที่ชัดเจนได้

ไม่ใช่เพราะขาดความสามารถแต่เพราะสมองกำลังฟิลเตอร์และโฟกัสผิดทิศ

Strengths-based mindset ช่วยตั้งโหมดให้ RAS ทำงานถูกทาง

Strengths-based mindset คือการตั้งคำถามใหม่กับสมองว่า

“อะไรคือสิ่งที่ฉันทำได้ดีที่สุด และควรโฟกัสตอนนี้”

เมื่อโฟกัสเปลี่ยนจากสิ่งที่ยังขาด → ไปสู่สิ่งที่ถนัดและมีพลัง

RAS จะเริ่มคัดกรอง

  • งานที่เหมาะกับคุณด้วยการใช้พรสวรรค์ตามธรรมชาติ

  • การตัดสินใจที่ leverage จุดแข็ง

  • และโอกาสที่สร้างผลลัพธ์ได้มากกว่าด้วยพลังที่น้อยลง

จึงไม่ใช่แค่ “ทำมากขึ้น”แต่ ทำได้ตรงจุด และสร้าง impact ได้ชัดขึ้น

 

การใช้ RAS เพื่อปลดล็อคศักยภาพ ทำได้อย่างไร 

การพัฒนาตนเองอย่างยั่งยืน ไม่ใช่การพยายามฝืนตัวเอง
แต่คือการ เข้าใจธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ สามารถควบคุมการทำงานของสมองให้ถูกทางและตั้งค่าสมองให้เป็น

มี 4 วิธีหลักที่ช่วยให้ RAS ทำงานสนับสนุนศักยภาพของคุณ

1. Set Intention การตั้งความตั้งใจทุกเช้า ช่วยกำหนดโฟกัสให้สมองในแต่ละวัน 

ทุกเช้า สมองต้องการทิศทาง หากไม่มีการตั้งความตั้งใจ RAS จะรับสัญญาณจากความกังวลหรือสิ่งเร้าภายนอกแทน

การตั้ง intention คือการบอกสมองว่า

“วันนี้อะไรคือสิ่งที่สำคัญ”

ตัวอย่างการตั้งความตั้งใจที่ช่วยปลดล็อคศักยภาพ

  • วันนี้ฉันจะโฟกัสที่การใช้จุดแข็งของตัวเอง

  • วันนี้ฉันจะมีความสุข

  • วันนี้ฉันเลือกตอบสนองอย่างมีสติ
  • วันนี้ฉันจะ Work Smart

เมื่อโฟกัสชัด RAS จะเริ่มคัดกรองข้อมูล โอกาส และพฤติกรรมให้สอดคล้องกับความตั้งใจนั้น (กระบวนการ Manifest คือหนึ่งในการตั้

2. Self-Reflection การทบทวนตัวเองด้วยคำถามที่ดี คือการตั้งโปรแกรม RAS ใหม่ให้กับชีวิต 

คำถามที่เราถามทบทวนตัวเองส่งผลโดยตรงต่อสิ่งที่สมองจะมองหา

คำถามที่ปิดศักยภาพ

  • ทำไมฉันถึงไม่เก่งพอ

  • ฉันพลาดอะไรอีก

    คำถามที่เปิดศักยภาพ

  • ฉันทำอะไรได้ดี จุดแข็งอะไรของฉันที่ควรพัฒนาต่อยอด

  • ฉันเรียนรู้อะไรเกี่ยวกับตัวเอง

  • ฉันควรทำอะไรที่แตกต่างไปจากเดิมเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ใหม่

การ self-reflection ทบทวนตัวเองอย่างต่อเนื่องด้วย คำถามที่มีคุณภาพ ช่วยให้ RAS เปลี่ยนจากโหมดเอาตัวรอด ไปสู่โหมดการเรียนรู้และเติบโต

3. Coaching การรับการโค้ชช่วยเปิดมุมมองที่ RAS มองไม่เห็น 

แม้เราจะเข้าใจตัวเองดีเพียงใด
RAS ก็ยังมีจุดบอด เพราะมันถูกตั้งค่าจากประสบการณ์เดิมของเรา

การโค้ชไม่ใช่การให้คำตอบ แต่เป็นกระบวนการตั้ง powerful questioning
เพื่อช่วยให้สมองมองเห็นทางเลือกใหม่ ศักยภาพใหม่ และความเป็นไปได้ใหม่

เมื่อคำถามเปลี่ยน  RAS เปลี่ยน และพฤติกรรมก็เปลี่ยนตาม

4. Goal Setting  มีทักษะในการตั้งเป้าหมายที่สอดคล้องกับความต้องการที่แท้จริง 

การตั้งเป้าหมายไม่ใช่แค่ “รู้ว่าต้องการอะไร” แต่คือการ ตั้งคำถามและตั้งเจตนา ให้สมอง (RAS) รู้ว่า

อะไรคือสิ่งสำคัญที่ควรโฟกัส และอะไรที่ควรปล่อยผ่าน

เมื่อเป้าหมายชัด RAS จะเริ่มคัดกรองข้อมูล โอกาส และการตัดสินใจ
ให้สอดคล้องกับเป้าหมายนั้นโดยอัตโนมัติ

แต่ถ้าเป้าหมายไม่ชัดชีวิตมักถูกขับเคลื่อนด้วย Autopilot
จากความเคยชิน ความกลัว หรือความคาดหวังของคนอื่น

 

เมื่อเข้าใจการควบคุม RAS ศักยภาพจะไม่ใช่เรื่องบังเอิญ 

ศักยภาพไม่ได้ถูกปลดล็อคด้วยแรงกดดัน แต่ถูกเปิดออกด้วยการตั้งใจ ใช้คำถามที่ถูกทาง
และออกแบบการเรียนรู้ของสมองอย่างมีสติ เมื่อ RAS ทำงานสอดคล้องกับเป้าหมายชีวิต 

คุณจะเริ่มมองเห็นโอกาสที่เคยมองข้าม และใช้ศักยภาพของตัวเองได้อย่างเป็นธรรมชาติ

คำถามชวนคิด 

  • ตอนนี้ RAS ของฉันกำลังถูกตั้งค่าให้มองหาอะไร

  • ในแต่ละวัน ฉันกำลัง ปล่อยให้ชีวิตขับเคลื่อนด้วย Survival Mode หรือ Thriving Mode
  • ฉันใช้พลังงานทั้งหมดมุ่งที่การพัฒนาจุดอ่อน หรือพัฒนาจุดแข็งของตัวเอง

  • ฉันรู้ตัวไหมว่าสิ่งที่ฉันโฟกัสซ้ำ ๆ กำลัง ฝึกสมองให้เห็นอะไร มากขึ้น

  • คำถามที่ฉันถามตัวเองทุกวัน สนับสนุนหรือจำกัดศักยภาพฉัน

  • ถ้าฉันตั้งความตั้งใจใหม่ตั้งแต่วันนี้ ชีวิตจะเปลี่ยนอย่างไร

  • ฉันกำลังตั้งเป้าหมายเพื่อหลีกหนีความกลัวหรือเพื่อเคลื่อนไปหาชีวิตที่ฉันอยากสร้าง

——–

หากคุณต้องการ

  • ฝึก self-reflection อย่างเป็นระบบ คลิก

  • เรียนรู้การตั้งคำถามที่ช่วยปลดล็อคศักยภาพ คลิก

  • หรือรับการโค้ชเพื่อปลดล้อคศักยภาพของตัวเองอย่างยั่งยืน คลิก

การโค้ชและโปรแกรมพัฒนาตนเองของ MindSpring ออกแบบบนพื้นฐานการทำงานของสมองและจุดแข็ง เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นจากภายในอย่างยั่งยืน 🌱

 

เขียนโดย อจ. แป้ม เณริศา อิศรางกูร ณ อยุธยา (Gallup-certified Strengths & Leadership Coach)

สอบถามรายละเอียดหลักสูตร